Munhu wese ane kodzero yekuwana chikafu chakachengeteka, chinovaka muviri uye chakakwana. Chikafu chakachengeteka chakakosha mukusimudzira hutano uye kubvisa nzara. Asi pari zvino, vanhu vanosvika 1/10 pasi rose vachiri kutambura nekudya chikafu chakasviba, uye vanhu 420,000 vanofa nekuda kweizvozvo. Mazuva mashoma apfuura, WHO yakakurudzira kuti nyika dzirambe dzichiteerera nyaya dzekuchengetedzwa kwechikafu pasi rose uye kuchengetedzeka kwechikafu, kunyanya kubva pakugadzirwa kwechikafu, kugadziriswa, kutengeswa kusvika pakubika, munhu wese anofanira kuva nebasa rekuchengetedzwa kwechikafu.
Munyika yanhasi umo nzira dzekudya dziri kuramba dzichioma, chero chiitiko chekuchengetedza chikafu chinogona kukanganisa hutano hwevanhu, kutengeserana uye hupfumi. Zvisinei, vanhu vanowanzoona matambudziko ekuchengetedza chikafu kana paine chepfu muchikafu. Chikafu chisina kuchengetedzeka (chine mabhakitiriya, mavhairasi, tupukanana kana makemikari anokuvadza) chinogona kukonzera zvirwere zvinopfuura mazana maviri, kubva pamanyoka kusvika kugomarara.
Sangano reWorld Health Organization rinokurudzira kuti hurumende dzinokosha pakuona kuti munhu wese anokwanisa kudya chikafu chakachengeteka uye chine utano. Vagadziri vemitemo vanogona kukurudzira kuumbwa kwehurongwa hwekurima nechikafu hunoenderera mberi, uye kukurudzira kushandira pamwe pakati pezvikamu zvehutano hweveruzhinji, hutano hwemhuka, uye zvekurima. Dare rekuchengetedza chikafu rinogona kutarisira njodzi dzekuchengetedza chikafu chese kusanganisira panguva yekukurumidzira.
Varimi nevarimi vezvekudya vanofanira kushandisa nzira dzakanaka, uye nzira dzekurima hadzifanirwe kungovimbisa kuwanikwa kwechikafu chakakwana pasi rose, asiwo kuderedza kukanganisa nharaunda. Munguva yekushandurwa kwehurongwa hwekugadzira chikafu kuti huenderane nekuchinja kwezvakatipoteredza, varimi vanofanira kuziva nzira yakanakisisa yekugadzirisa njodzi dzinogona kuitika kuti vave nechokwadi chekuti zvigadzirwa zvekurima zvakachengeteka.
Varidzi vemabhizinesi vanofanira kuona kuti chikafu chakachengeteka. Kubva pakugadzira kusvika pakutengesa, zvese zvinobatanidzwa zvinofanirwa kutevedzera hurongwa hwevimbiso yekuchengetedzwa kwechikafu. Matanho akanaka ekugadzirisa, kuchengetedza nekuchengetedza anobatsira kuchengetedza kukosha kwekudya kwechikafu, kuona kuti chikafu chakachengeteka, uye kuderedza kurasikirwa mushure mekukohwa.
Vatengi vane kodzero yekusarudza chikafu chine hutano. Vatengi vanofanirwa kuwana ruzivo nezvekudya kunovaka muviri uye njodzi dzezvirwere nenguva. Chikafu chisina kuchengetedzeka uye sarudzo dzekudya dzisina hutano zvichawedzera mutoro wezvirwere pasi rose.
Tichitarisa pasi rose, kuchengetedza kuchengetedzeka kwechikafu hakudi chete kushandira pamwe kwemadhipatimendi mukati menyika, asiwo kushandira pamwe chete pakati penyika dzakasiyana. Tichitarisana nematambudziko anoshanda akadai sekushanduka kwemamiriro ekunze epasi rose uye kusarongeka kwekuwanikwa kwechikafu pasi rose, munhu wese anofanira kutarisisa nyaya dzekuchengetedzwa kwechikafu uye kuchengetedzeka kwechikafu.
Nguva yekutumira: Kurume-06-2021